Crimeकोर्ट निकालमनोरंजन

Sholay | शोले चित्रपटाचे शीर्षक कॉपीराइट प्रकरणी एका कंपनीला 25 लाखांचा दंड | दिल्ली हायकोर्टाचे आदेश

दिल्ली उच्च न्यायालयाने अलीकडेच ट्रेडमार्क कायद्यांतर्गत चित्रपटांची नोंदणी केली जाऊ शकत नाही असा युक्तिवाद नाकारला आहे आणि ‘शोले’ या अजरामर आणि प्रतिष्ठित चित्रपटाचे शीर्षक म्हणून संरक्षण नसलेले चिन्ह मानले जाऊ शकत नाही असे मत व्यक्त केलेलं आहे.
या प्रकरणी निकाल देताना न्यायमूर्ती प्रतिभा एम सिंह पुढे म्हणाल्या की ,
ट्रेडमार्क कायद्यानुसार शीर्षके आणि चित्रपट ओळखले जाण्यास सक्षम आहेत आणि भारतात ‘शोले’ हे अशा प्रकरणाचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.”

भारतीयांच्या अनेक पिढ्यानपिढ्या प्रचंड लोकप्रियता मिळविणारा एखादा ऐतिहासिक चित्रपट असेल तर तो म्हणजे ‘शोले’. हा चित्रपट, त्यातील पात्रे, संवाद, सेटिंग्ज, बॉक्स ऑफिस कलेक्शन या सर्व गोष्टीपौराणिक आहेत. निःसंशयपणे,15 ऑगस्ट 1975 रोजी प्रदर्शित झालेला ‘शोले’ हा सर्वात मोठा, रेकॉर्डब्रेक चित्रपटांपैकी एक आहे.
भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासात आजवर हजारो चित्रपट निर्माण केले गेले आहे.मात्र ‘शोले’ या शब्दाचा उल्लेख लगेचच ‘शोले’ चित्रपटाशी संबंध निर्माण करतो असा हा जगावेगळा शब्द आहे. “शोले” या शब्दाचा हिंदीतील शब्दकोषातील अर्थ ‘जळणारा कोळसा’ असा होतो.मात्र चित्रपट सार्वजनिक प्रदर्शित झाल्यानंतर, ‘शोले’ हा शब्द फक्त याच चित्रपटाशी जोडला गेला आहे.
असे निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवलेले आहे. प्रसिद्ध दिग्दर्शक रमेश सिप्पी यांच्याकडे शोले मीडिया आणि एंटरटेनमेंट प्रायव्हेट लिमिटेड आणि सिप्पी फिल्म्स प्रायव्हेट लिमिटेडचे कॉपीराइट कायद्यानुसार खर्च आणि नुकसान म्हणून चित्रपटाचे हक्क राखीव आहेत.

‘www.sholay.com’ या डोमेन नावाची नोंदणी करणाऱ्या, शोले हे चिन्ह किंवा नाव वापरून मासिक प्रकाशित करणाऱ्या आणि ‘शोले’ चित्रपटातील दृश्ये आणि नावे वापरून विविध वस्तूंची विक्री करणाऱ्या कंपनीला प्रतिवादी करून त्यांच्याविरुद्ध खटला भरण्यात आलेला होता.

फिर्यादींच्या म्हणण्यानुसार, प्रतिवादींनी या चिन्हाचा वापर केल्याने ‘शोले’ या सुप्रसिद्ध चिन्हाचे उल्लंघन, उत्तीर्ण होणे,सौम्य करणे आणि कलंकित करणे असे होते. वादी, अशा प्रकारे, प्रतिवादींद्वारे त्यांच्या नोंदणीकृत ट्रेडमार्क ‘शोले’ चेउल्लंघन, पासिंग, नुकसान, खाते सादर करणे, डिलिव्हरी अप, इत्यादींवर कायमचा मनाई हुकूम मागण्यासाठी दावा दाखल केला.
शोले’ हे चिन्ह आधीच सुप्रसिद्ध चिन्ह म्हणून ओळखले गेले आहे. अशा प्रकारे, केवळ पूर्वीचे ट्रेडमार्क अर्ज किंवा कॉर्पोरेट नावाचा भाग म्हणून वापरल्यास प्रतिवादींच्या बाजूने कोणतेही पूर्व अधिकार मिळणार नाहीत,” असे न्यायालयाने म्हटलेंलं आहे.
दिग्दर्शक रमेश सिप्पींच्या कंपनीने डिसेंबर 2000 मध्ये हा खटला दाखल केला होता. आज 20 वर्षांहून अधिक काळ हे प्रकरण लढवले होते हे लक्षात घेऊन, कोर्टाचे असे मत होते की प्रतिवादींनी ‘शोले’ चिन्हाचा अवलंब करणे हे स्पष्टपणे अविश्वासू आणि अप्रामाणिक होते, कारण उल्लंघन करणारा लोगो, डिझाइन, प्रतिवादींच्या वेबसाइटवर ‘शोले’ चित्रपटाच्या
कॉपीराइट व ट्रेडमार्क अधिकारांचे थेट उल्लंघन होत असल्याचे सिद्ध होत असल्याने पराग संघवी आणि योगेश पटेल या प्रतिवादींना तब्बल 25 लाख रूपयांचा दंड दिल्ली उच्च न्यायालयाने ठोठावलेला आहे.

sholay

Follow us Mediamail Social👇
आणखी पुढे वाचा
Back to top button
Close

Adblock Detected

Its Sorry to say Please help to stop adblock and disable it Please.